DOLAR 18,6401 0%
EURO 19,5178 -0.18%
ALTIN 1.060,030,13
BITCOIN 3162910,16%
İstanbul
11°

PARÇALI BULUTLU

06:35

İMSAK'A KALAN SÜRE

Türkiye’de imalat göstergesi Ekim’de eşik pahanın üzerinde

Türkiye’de imalat göstergesi Ekim’de eşik pahanın üzerinde

ABONE OL
2 Kasım 2021 08:00
Türkiye’de imalat göstergesi Ekim’de eşik pahanın üzerinde
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye’de imalat satın alma yöneticileri endeksi Ekim’de 51,2 oldu. Eylül ayında endeks 52,5 bedelini almıştı. Endekste 50 kıymetinin üstü büyümeye, altındaki düzeyler ise daralmaya işaret ediyor.

İSO tarafından paylaşılan bültende daldaki yavaşlama belirtilerinin bilhassa üretim ve yeni siparişlere ait datalarda ön plana çıktığı söz edildi. Her iki gösterge de yılın son çeyreğinin başlangıcında sürat kaybetti.

Girdi temininde yaşanan güçluklar ve döviz kurlarındaki olumsuz dalgalanmalar aktiviteyi sınırladı ve üretim hacmi son beş ayda birinci defa azaldı. Kelam konusu gelişmeler yeni siparişlerin de ölçülü seviyede olmakla birlikte yavaşlamasına yol açtı. Firmalar yeni siparişleri kısıtlayan etmenler ortasında bilhassa elektronik modül tedarikindeki yetersizliklere işaret etti.

Öteki yandan, toplam yeni siparişlerdeki görünümün tersine yeni ihracat siparişlerinde artış güçlü formda devam etti. Ekim ayında tedarik zincirlerindeki gecikmeler dal içerisinde yaygın olarak devam etti ve teslimat mühletleri Eylül ayına kıyasla daha yüksek oranda arttı.

Girdi maliyetleri yükseldi

Tedarikçilerden gelen bildirimler, materyal temininde güçluklar yaşandığı tarafındaydı. Bunun yanı sıra nakliye ıstıraplarının ve mal ithalatında yaşanan problemlerin da teslimat müddetlerinin artmasında rol oynadığı söz edildi. Arz kısıtları talep ve üretim hacimlerini sınırlamanın yanı sıra fiyat artışlarına da yol açtı.

Girdi maliyetleri keskin bir formda arttı ve bu artış son üç ayın en yüksek oranında kaydedildi. Türk lirasındaki kıymet kaybı da girdi fiyatlarındaki yükselişin temel sebeplerinden biri oldu. Bunun sonucunda firmalar kendi satış fiyatlarını artırdı ve enflasyon oranı Eylül 2018’den beri en yüksek düzeye ulaştı. Gelecekteki muhtemel fiyat artışlarına ve ham husus arz kısıtlarına karşı güvenlik sağlama gayretleri, girdi stoklarının aylık bazda üst üste üçüncü kere artmasına yol açtı. Kelam konusu artışın suratı, Eylül’de kaydedilen 45 aylık rekor seviyesinin çabucak altında kaydedildi.

Son aylarda dikkat çektiğimiz arz kısıtları, Türk imalat kesimini sahiden olumsuz etkilemeye başladı. Elektronik kesimler üzere birtakım kıymetli eserler birden fazla vakit temin edilemezken bu durum üretim ve yeni sipariş hacimlerini sınırlıyor. Eser temin edebildikleri durumlarda ise firmalar, Türk lirasındaki paha kaybının güçlendirdiği enflasyonist baskılar sonucu giderek daha yüksek fiyatlar ödemek güçunda kalıyorlar. Son PMI anketinin yeni ihracat siparişlerinde devam eden artış üzere olumlu bir gelişme içermesine karşın, yılın dördüncü çeyreği firmalar için güç geçecek üzere görünüyor

Dalların tamamında teslimat müddeti uzadı

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI ekim bilgilerine nazaran, tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar geçen ay öne çıkan özelliklerden biri oldu. Teslimat sürelerindeki artışlar enflasyonist baskılara katkı yaptı ve üretim hacmini sınırladı. Yeniden de birden fazla kesimde yeni ihracat siparişlerinin ve istihdamın artması üzere kimi olumlu işaretler de dikkat çekti.

Ekimde tekrar 10 bölümün tamamında teslimat müddetleri uzadı ve gecikmeler birden fazla kesimde eylül ayına kıyasla çok daha bariz oldu. Tedarikçi performansında en önemli bozulmalar makine ve metal eserleri, kimyasallar, plastik ve kauçuk, kara ve deniz taşıtları, elektrikli ve elektronik eserler dallarında gerçekleşti. Arz yetersizlikleri enflasyonist baskılara katkı yaparken Türk lirasındaki kıymet kaybı da bu etkiyi güçlendirdi. En yüksek girdi maliyetleri enflasyonunun yaşandığı bölüm, girdi fiyatlarının yıl başından bu yana en keskin artışı kaydettiği metalik olmayan mineral eserler oldu. Satış fiyatlarında en sert artış ise ana metal sanayi dalında görüldü.

Arz problemleri üretimi olumsuz etkiledi

Arz tarafındaki sıkıntılar ekim ayında üretim hacmini olumsuz etkiledi ve yalnızca iki dalda -giyim ve deri eserleri ile besin ürünleri- üretim artışı yaşandı. Üretimdeki en besbelli yavaşlamalar ise ağaç ve kağıt eserleri ile elektrikli ve elektronik eserler bölümlerinde gerçekleşti. Ekim ayında yeni siparişlerde de genele yayılı bir ivme kaybı gözlendi. Bu devirde yeni siparişleri artan tek dal kimyasal, plastik ve kauçuk eserler bölümü oldu. Bu durum, yeni ihracat siparişleri açısından çok daha olumlu bir genel tabloya karşın gerçekleşti. Takip edilen 10 dalın yedisinde yurt dışından alınan yeni iş hacmi artış kaydetti. Girdi tedarikini teminata almaya yönelik uğraşların tedarik zinciri problemleri nedeniyle sekteye uğraması, ekim ayında birçok firmayı satın alma faaliyetlerini artırmaktan vazgeçirdi. Bunun sonucu olarak, 10 dalın dokuzunda girdi stokları azaldı. En keskin düşüşler, elektrikli ve elektronik eserler ile dokuma bölümlerinde gerçekleşti. Dalların büyük bir kısmı, gözlenen yavaşlama belirtilerine karşın ekimde istihdamı artırmaya devam etti. En süratli artış ana metal sanayiinde gerçekleşirken, bu bölümü metalik olmayan mineral eserler yakından takip etti. İstihdamdaki artış, firmaların iş yükünü yönetebilmelerine yardımcı oldu. Böylelikle birikmiş işler yalnızca iki kesimde artış gösterdi.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

SON DAKİKA HABERLERİ

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.